Mandd Sobhann Sonvsthea Rupeallea Jubleva Son'dorbar Kelolem Ulôvp by Pratapananda Naik, S.J.

 

Mandd Sobhann Sonvsthechea Rupeallea Jubleva Son'dorbar Kelolem Ulôvp



Pratapananda Naik, S.J.

                                                    


30 Novembr 2011  

 



Mandd Sobhannache Gurkar Eric bab, Odheokx Stany bab, Songhottok Arun Raj bab, Upadeokx Rehaman bab, Karyadorxi Irene bay, Soho-karyadorxi Alfred bab, Khozon’dar Rony bab, Lok Som’pork Odhikari Victor bab, Pirjent Roy bab, Kolangonn Chairman Ronny bab, Kolangonn Mukhel Patron Fa. Ramesh Naik, Mandd Sobhannache sande Luvi bab, Lawrence Pinto, Kingsle Nazareth, Roni Crasta, Navin Lobo, Titus Noronha, Narayan Kharvi, Kishor Fernandes, Lawrence D’Souza, Sheldon Crasta, Vernon D’Souza, M.S. Kamat ani Mandd Sobhannachea sandeamno, danimno, borem magpiamno, Mandd Sobhann sonvsthent seva divpiamno, xikpiamno, Mandd Sobhannachea sorv kolakaramno, obhimanimno, ixttamno ani soireamno, tumkam somestank Dev bori sanz dium.

 

Mon’xachea jivitant kaim dis mohotvache astat. Ekê sonvsthechea itihasant 25 vorsancho kall vhoddlo oxem amchean mhonnunk zaunchem nam. Punn survilim 25 vorsam ekê sonvsthechi buniad astat hantum dubav nam. Survechim 25 vorsam ekê sonvsthechi mukhli dixa ani vatt tharaytat. Hê nodrentlean pollelear survilim 25 vorsam ekê sonvsthek chodd mhotvachim.

 

1986 Novembr 30 ver mhalgoddo Konknni kovi Chfra de Costa, tachea sangata tea kallar udeun yeuncho kovi Melvyn Rodrigues ani songitkar Eric Ozario hankam Konknni bhas, sonvskruti ani songit samballunk, tanchi vaddavoll korunk ani fuddlê pillgek diunk poddlolem ek soponn Mongllurchea Woodland Hotelant sanjechea 6.00 orancher manddun haddlolê karyavolli udexim zolmak ailem. Tea vellar tanchem tem soponn somzun ghetlole bhov thodde. Zaiteank tem ek pixem soponn koxem dislem astolem. Pixe ani xanne hanche modhem aschem ontor bhov thoddem oxem mhonntat. Hakach lagun pixe, xanne astat ani xanneamni korchim kamam pixeponn koxem dista. Tea disa poddlolem tem soponn az fokot soponn urunk nam, tem khorem zalam. Mandd Sobhann nanvacho 25 vorsancho êk ghottmutt, puddpuddit, sobayecho rongit ruk zala. Panamni, fulamni ani follamni bhorun to ruk az Konknni kolakarank asro dita, savlli dita, varem dita, kola premink Konknni bhaxecho pormoll, svad, goddsann dit asa. Hea rukachem mohotv, sthan ani man utramni sangunk zaunchem nam. Tea rukachê savllent yetoch kuddik, kallzak, motik ani otmeak Konknni kolechea khannachi ruch lagta. Tea vellar matr Mandd Sobhann rukachi khori ollok zata ani zhollok mellta.

 

25 vorsam adim heach disa zal’lê Mandd Sobhannachê poilê songit karyavollint Mandd Sobhann nanvachea gitantlean Mandd Sobhannachi ollok Chafrachea utrantlean ani Ericachea songitantlean zali.

 

Mandd Sobhann mhollear kitem

Mhonna  nakat ami nenna

Sontosachê zhorik mhonna

Mandd Sobhanna, Mandd Sobhanna.

 

Kinnkulleanchim ghonna ghonna

Painzonnanchim zhonna zhonna

Utram tankam melloy tor tim

Mandd Sobhanna, Mandd Sobhanna.

 

Kovitek novro mhonna

Vajop talak hokol mhonna

Tanchem login ghoddta tednam

Mandd Sobhanna, Mandd Sobhanna.

 

Ami manddar char boddam

Mukar tumi mhazonnam

Amcho mog ghoddot tednam

Mandd Sobhanna, Mandd Sobhanna.

 

Oxi Mandd Sobhann Songit pongddachi survat zali ani tachi ollok Konknni porjek sonvsarbhor atam zalea. Konknnint mandd mhonnlear êk matxi unch aschi suvat. Bazarant bhajianche, follanche, fulanche mandd astat. Toxench lok gitam ani nach sador korunk mandd astat. Dekik dhalo nachunk dhalancho mandd asta. Sobhann mhonnlear sobay dita tosoli êk bori karyavoll.

 

1992 vorsa Mandd Sobhann songit pongddak sonvsthechem rup dilem ani Mandd Sobhann songit pongodd, Mandd Sobhann nanvachi sonvstha zali. Mandd Sobhann sonvsthen aplea nanvak sobtat tosoleo lhan, modhyom’ ani vhodd promanncheo kileo-xeoch karyavolli manddun haddleat ani teo lokachea kallzamni ani motimni khonchun urleat. Teo karyavolli ekê sanklli porim. Sankllichem ek pont matr dista. Dusrem pont disonam. Kiteak ti sankoll disachea disa voddot veta. Mandd Sobhannachea karyavollinchi ani vavrachi volleri sangunk gelear oranchim oram lagtolim. Dekun tantlea kaim mukhel karyavollincho matr hanv ul’lekh kortam.

1988: Poilo Konknni Baila Shaw Mongllurantlea Padva moidanar zalo.

 

1991: Mongllurant Koddialboil Canara College moidanar Manddo Fest. Hantum 42 songitkar ani 356 gavpeamni vantto ghetlo.

 

1992: Mongllurantlea KACES, Balmatta moidanar 9 disanchi Konknni sanvskrutik Porob.

 

1993: Mongllurantlea Nehru moidanar 23 disanchi Okhil Bharot panvddear Sant.

 

1993: Saint Agnes Special School hanga Baila International Shaw.

 

01 Dezembr 1996: Sokallim Kolangonnachê buniadicho fator dovorchi karyavoll ani sanjer St. Agnes Special School moidanar Punov songit karyavoll.

 

2003: Sant Luvis kolejichea moidanar Manddo Utsov. 25 songitkar ani 954 gavpeancho hantum aspav aslo.

 

2004: Kolangonnant 8 disancho Konknni sador kolecho Konknni mhotsov.

 

26 ani 27 Janer 2008: Kolangonnant Nirontori. 1711 gavpeamni 40 oramni 645 podam, gitam gavun Konknni bhaxek poilê pavtti Guinness Bukachea dakhleanchea zomeant manachea zagear bosoyli.

 

Novembr 25 thaun 19 Dezembr 2010: 25 disancho Vishv Konknni Sanvskrutik  Mohamell Kolangonnant vortea dobajean zalo. Ekê Konknni karyavollik poilech pavtti Bharotachea Raxtropotik haddoyloli kirt Mandd Sobhannak mellta.

 

20 Agost 2011: Sonvsarbhor ximpoddlolea Konknni sonvsthank ekttaim haddunk Jagotik Konknni Songhotonn sthapon kelem.

 

1995 vorsa Mongllurant zal’lo Poilo Vishv Konknni Sommell ani 2005 vorsa Mongllurant ghoddoun haddlolo Canara Kotholik Jagotik Sommell he doni sommell manddun haddunk ani zoitevont korunk Mandd Sobhannacho vantto xinvacho also mhonnlear chuk zaunchi nam.

 

Him sogllim vhoddlim karyim manddun haddtanam Sobhann karyavollinchi lamb sankoll chaluch asli. Mandd Sobhann, Angonn Sobhann, Gumott Sobhann, Bhurgeanlem Sobhann, Pallnnea Sobhann, Jevonn Sobhann, Mattov Sobhann, Bhokti Sobhann, Nach Sobhann, Songit Sobhann, Moga Sobhann, Kovita Sobhann, Yuva Sobhann, Cholianlem Sobhann, Fokann Sobhann, Konknni dorxon, Sobhann Sanz, dobazo, Brass Band concert, mandd rong proyog, bosnni, gim’ zaum pavs zaum chukonastanam zaunchi Mhoinealli Manchi hanchi ek lamb sankoll ubi kelea. CD, VCD, pustokanchi uzvaddavnni, bhonvddio, yatra, Baila Shaw, xibiram, daiza punzo; nach, songit ani nattok hancheo torbeti karyavolli, Sod 1, 2 ani atam 3; Jagotik Konknni Songit Inam’ 1, 2 ani atam 3 adi, adi, iteadi hi sankoll aikotanam, polletanam tokli ghunvli zalear ojap nhoi. Dharmik mollar zaiteank rag haddounchem ani halounchem tosolem vad vivad zaunk sokchem Zudas nattok poilem Kolangonnant bhiyeun bhiyeun, toripunn magir Roshni Nilayant dhiran ubi kel’li samorthi Mandd Sobhannachi.

 

Mandd Sobhannak hanv kitea kodden sor korum? Mandd Sobhann mhonnlear ek voddacho ruk. Voddachea rukak pallam ani follam kitlim, tim konn mezta? Kaim pallam mortanam novim pallam futtat ani voddacho ruk vistarun veta. Manest Eric Ozario Mandd Sobhannacho otmo va prann. Tache hat, dolle, kan, tondd, pãy mhonnlole porim Stany Alavres, Luvi Pinto, Roy Castelino ani kitlim-xinch zonnam umedin ani ekvottan vavurtat. Mandd Sobhannachea vavracho probhav fokot Mongllurant matr nhoi bogor akhea Konknni sonvsarar poddla. Konknni sonvstham bhitor chodd vollkichi, chodd probhav ghal’li, choddant chodd vavr korchi, vhodd karyavolli zoitevont korun apli takot dakounchi ekuch sonvstha Mandd Sobhann. Sogott Konknni sonvsthank ekttaim ghalear legun tannim kel’lo vavr Mandd Sobhannachea vavrak sor korunk osadhya. Bharotant songit mollar zaitim ghorannim asat. Mandd Sobhann Konknni sonvsarant aschem ek matr ghorannem, êk porzollit surya, êk vistar dorya. Mandd Sobhannan hat ghalunk naslo Konknni vixoy nam. Hat ghal’lim kamam zoitevont keleant ani aplech mhonnlole xoilen keleant. Mandd Sobhann hat layta thoim bhangar zata. Kiteak Mandd Sobhann Konknni sonvsarant êk xikko, mhor, ‘brand’, ‘trade mark’, ek vegllench omolik nanv.

 

1972 vorsa pasun mhaka chafrachi ollok ani uprant tache lagim sombond. 1987 vorsa Gõyant Sanklle ganvant zal’lea Konknni Lekhok sommelona vellar Chfran mhaka Eric Ozariochi ollok korun dili. Tache adim Eric Ozario ani Joyce hanchim nanvam Konknni Nattok Sobhechea Songit Spordechea rizolttachea sondorbar Raknnear hanv vachtalom. Eric Konknni songitkar. Hanv Konknni bhasvijnani. Tea vellar amche modlo ganch mhonnlear Konknni. Her kaim chodd sombond naslo. 1992 vorsa Chafran ho sonvsar soddlo. Parvo vetoch dusro parvo na zalear kavllo bhitor sorta toso hanv Eric babachea Konknni sonvsarant bhitor sorlom. Tannench mhaka aplea sonvsarant bhitor haddlo mhonnchem chodd sarkem. Hanv ani Eric itle lagim aileanv. Ekach nanneacheo ami don kuxi, veglleo tori vingodd korunk zainant tosoleo. Atam amcho sombond ixttagoticho va bhavponnacho va donui mhonnum yeta va tache poros chodd.

 

Hanv ek sod vavr korpi. Itlem asun soit Mandd Sobhanna  vixim mhaka sodam kaim sovalam motint yetat ani tea sovalank mhaka azun zap mellonam. Tim chintunk gelear mhoji tokli ghunvunk lagta. Tim sovalam him: Mandd Sobhann itlea probhavi ani akorxit thoran thambonastanam Konknnicho itlo vavr korta, to koso korta? Poixe asun korta va nastanam korta? Hea vavrak zai zal’le poixe koxe haddta? Khoim thaun haddta?  Konna lagim magta? Portean protean maglear konn adar dita? Eka pattlean êk apleo karyavolli zaiteank sangata gheun xistin ani dobajean korta. Hem sorv koxem zata? Hea prosnank mhoje lagim zap nam. Eric baba lagim vicharcho dhir mhoje lagim nam. Dekun Mandd Sobhann, mhaka  somzunk zainaslo ek mister, ek gutt, ek novol, ek ochoryem, ek ojap, ek vizmit, ek humannem, ek gupit zalam. Mandd Sobhannan aplea dollbharak gheun korcho karbhar polletanam hanv khorxetam ani dhapetam.

 

Boram aslole borik matr bhurge fator martat. Mandd Sobhannache zaite obhimani asat toxech kaim muttbhor dusman soit asat. Eka kallar Mandd Sobhannak “Mandd Kurponn” oxem te fokanddam kortale. Mandd kurponn xit vallunk gorjecheo vostu dekun teo Konknni sonvskrutecho vantto hem sadem ani chaltem sot somzun gheunchi takot nasloleank, Mandd Sobhann xikhorachi unchay ani tea somdirachi gundday koxi somzotoli? Rostear host vetanam zaitim sunnim tika polleun bhonktat. Punn hostik tanchem bhem nam va tanchi porva-i nam. Ti aple vatten cholot ravta. Dusmananchi tthika sarem korun Mandd Sobhann  bolladik ruk zala. Mandd Sobhann zor dhormachea vhoddilanchi sonvstha zal’li zalear Kristanv porza obhimanan mhonnta asli “hi amchi sonvstha” ani tika tenko dita asli. Punn borea noxiban oxem hanv mhonntam Mandd Sobhann layikamni layikam khatir cholounchi Konknni sonvstha. Tika zat, kat, rong, boli, lipi, dhorm, votthar osle bhed bhav lagonant. Dekun ti khorich Konknni porjechi sonvstha zalea oxem mhaka dista.

 

Pattlea 25 vorsamni Mandd Sobhannan Konknnichea vivid mollamni tolamolacho vavr kela. Tachi gorz asli. Hea mukhar hench dhoronn mukhar vochunk zai va fokot kaim mollancher nodor thiravun, fuddem vochunk zai, ho nirdhar Mandd Sobhannan korcho poddtolo. Bhurgeaponnar ani tornatteaponnar monis hullhullea gunnancho asta. Pray bhortoch aplea ani heranchea onbhogancher adharun to kaim gombhir vixoyancher apli nodor thirayta. Hem motint dhorun Mandd Sobhannacho êk lagxilo ixtt mhonnun Mandd Sobhannan khoinchea mollamni chodd kam’ korchem hache vixim kaim suchovnnio kortam.

1.      Mandd Sobhannak lagun bore gavpi, gavpinni, vazovpi, nachpi ani nachpinni toyar zaleo. Mandd Sobhannachem songit, songit mollar eka veglleach prokarachem songit. Taka aplem mhonnlolem khaxeleponn, apleponn asa. Tem khaxeleponn samballun gitank songit diunche songitkar Eric babachea pattlean Konn torui asat kai? Hanv nennam. Mandd Sobhannan hacher chintchem.

2.      Karnatakant Konknni nattok kola denvnner asa. Ti kola voir kaddunk jim pavlam Mandd Sobhannan marleant tim mukhar vhorchim. Ninasom’ sonvsthechea sohokaran vivid prokarachim Konknni nattkam jivall zaunchi gorz asa. Ho vavr Mandd Sobhann matr korunk sokta.

3.      Tornatteam modem Konknni songit gavunchi umed vaddounk Sod karyavoll mukhar vhortanam 8 te 15 vorsam bhitorlea bhurgeam khatir Sod karyavolli suru kelear boreo zatit. He karyavollik lagun bhurgim Konknni songita kodde yetolim.

4.      Funkchim vazontram (blowing instruments) vazovpi atam unnem zaunk lagleat. Punn Gõyant Tiatr Academyk lagun atam tornattim, cholio soit him vazontram xiktat. Hachi ek zhollok heach vorsa Dezembr 11 ver hanga zaunche karyavolli velar tumkam polleunk melltoli. Mandd Sobhannan hangachea tornatteank Brass band xikouncho proyog kelear boro zait.

5.      Marathi sonvskrutent Lavnni nanvacho ek veglloch lok nach prokar asa. To Konknni gitank sobta. Ho nach prokar Kolangonnant xikoylo zalear Konknni nachak ek vegllem rup ani rong yet.

6.      Konknnint film toyar korchi porom’pora unni. Kiteak filmam toyar korunk chodd khorch bosta. Punn ek lhan kanni gheun 20 te 30 mintanchim unnea khorchar DVD filmam toyar zalim zalear tancheo dakovnno ganvam ganvamni zaum yetat. Hantlean film nott, notti tayar zatat ani Konknni film toyar korchi ek sonvskruti nirmann zatoli.

7.      Her bhasanchim chenalam asat. Lok tim umedin polleta ani tantlean teo bhaso sanvskrutik mollar porzolltat. Konknni bhaxek aplench mhonnlolem ek chenel zai. Chenel mhonnlolea mazrak ghantt konn bandolto? Bandlear fokot Mandd Sobhannan. Heram koddlean hem zaunchem kam’ nhoi.

 

Mandd Sobhann sonvstha aplim folladik 25 vorsam puray korchea aichea hea subhagi disa tiche vixim ulounk mhaka bilkul favo nam. Mhoje poros Mandd Sobhannak lagim asche ani ulounk takot asche zaite takotdar mhan monis astanam tankam soddun mhoje tosolea songit ani machie lagim sombond naslolea, Konknnint fokot suko sod vavr korchea mon’xak kiteak apoylo ho-i mhaka ek mister. Itlem asun soit mhaka dil’lea suyoga khatir Eric babak ani akhea Mandd Sobhann ghoranneak hanv Dev borem korum mhonntam ani tankam borem magtam. Devachem besanv tancher asum ani tankam borea ani udar monachea mon’xancho sohokar ani adhar sodam labhum mhonn axetam.

 

Ani xevottak Mandd Sobhann tosolea mhasagora vixim hanv choddit  kitem sangum?

 

Mandd Sobhann mhonnje kitem?

Mhaka konnem sanglear zatem.

Xanneanchem soponn pixem

Mhaka pixeak kollchem koxem?

 

Mandd Sobhann mhonnje kitem?

Mhaka konnem sanglear zatem.

Konknnichem hem humannem

Parkitoleak layta pixem.

 

Mandd Sobhann mhonnje kitem?

Mhaka konnem sanglear zatem.

Mandd Sobhann ghorannem hem

Konknni mayechem tthikann tem.

  

Mhojim 1986 utram aikunchi sosnnikay tumi dakoyli dekun tumakam somestank Dev borem korum.

 


Comments

Popular posts from this blog

History of Gangolli church

Konknni Language: features, Myths, Facts, Hurdles, and Challenges by Pratapananda Naik, S.J.

Y Letracho Vapor Kiteak? by Pratapananda Naik, S.J.