Gõyant Konknni Fonddant ?! by Pratapananda Naik, S.J.

 

Gõyant Konknni Fonddant ?!


Pratapananda Naik, S.J.

 



Amcho Avaz (AA) hea satolleak chear vorsam zatat ani panchvea vorsant hem satollem pavl marta. Hea vellar Gõyant Konknnichi, khas korun Romi Konknnichi poristhiti koxi asa hacher ami kholayen vichar korcho vell pavla.  Jea Romi Konknnichea vatavoronnant Amcho Avaz satollem cholta, tem vatavoronn husko korchem tosolem. Sumar  15 vorsam adim Antonio Piedade Morais hannem boroylolo “Konknni mornnache tonnir pavlea” hea nanvacho ek lekh Vavraddeancho Ixtt satolleacher chhapun ailo ani kaim zonnancho rag Morais baban apnnacher gheuncho poddlo. Az Gõyant Konknni fonddant pavlia oxem hanvem sanglem zalear zaitea zonnank mhozo rag yetolo hantum mhaka dubav nam. Sot tem sotuch asta ani godd godd aikunk zai asloleank tem koddu lagta. Sod vavr kortolean sotuch ulounk zai ani tacho porinnam bhogunk toyar asunk zai. Hem motint dhorun kaim gom’bhir ani mukhel vixoy tumche mukhar dovortam.

Khoinchiy bhas fokot sorkari adaracher chodd kall mukhar vochunk sokonam. Je meren eke bhaxek lokacho tenko asta, te meren ti bhas urta. Romi Konknnicher onit zalia, Rajbhas Kaideant ticho aspav zaunk zai oxem zaitea Romi Konknni borovpiamni ani vapurpiamni AA cher boroylam. Rajbhas Kaideant Romi Konknnicher onit zalia hi gozal khori. Onit konnem keli, koxi ani kiteak zali? Hea vixoyacher atam uloun kaim faido nam. Chintum-ya hea vorsa sorkaran Romi Konknnik Rajbhas Kaideant zago dilo. Romi Konknni mollar kosolo bodol zatolo? Hanv mhonntam vhoddloso bodol zauncho nam. Don dis ami khuxal zaun nachtoleanv ani Romi Konknni samballchi zobabdari sorkaracher soddun bostoleanv. Sorkari duddvancher dor vorsa montriank va amdarank apoun Romi Konknni Rajbhas Kaideant gelolo dis monoytoleanv. Itlench mu? Amkam Romi Konknni fuddem geloli zai va tichea nanvan kelolim festam zai?

Nagori Konknni Gõychi Rajbhas. Nagori Konknnik sorkari sthan, man, poixancho adar ani her sogllem asun legit, ti voir soronam. Ticho vapor kitlo zata ani tichi got kosoli, hi gozal soglleank khobor asa. Amkam Romi Konknni tie gotik pavloli zai? Gõyant promann Konknniche don pongodd asat. Ek Nagori Konknni ani dusri Romi Konknni. Konknni, Romi lipient boroyli mhonn ti Romi Konknni zainam. Promann Romi Konknni Igorjen ani kaim fuddariamni toyar keli. Tika apli mhonnloli khas utravoll, dhvonichi bandavoll (‘phonology’) vyakoronnachi bandavoll (‘morphology’, ‘syntax’), ucharachi rit (‘pronunciation’) ani borounchi rit asa. Dekik Romi Konknnint “Ami bostanv/ jevtanv / khatanv”, “Tum bostai / jevtai / khatai” him promann utram. “Ami bostat / jevtat / khatat”, “Tum bosta / jevta /khata” hi Nagori Konknni. Romi Konknni ani Nagori Konknni hanche modlo forok sarkho somzun ghenastanam amche kaim borovpi ani nemallim Romi lipientlean Nagori Konknni posrunk lagleat!!!

Romi Konknni khatir sorkaracho adar nastanam ami zaitem korunk zata, tem ami korinanv. Ami amchi zobabdari sorkaracher va sorkari sonvsthancher va fokot sorkari adar gheun dis kaddtolea sonvsthancher soddun dili zalear Romi Konknnik fuddar nam. Sorkari adar nastanam itlim vorsam Romi Konknni jivi urli. Atam ami dolldire bhikari zaun sorkarcho adar gheun gulam’ zaunche suvater amchea bollar ani amchea khandar Romi Konknni fuddem vhorunk zainam? Jerul zata. Sorakarcho tenko gheum-ya. Punn fokot Sorkari duddvancher Romi Konknnichim festam, suvalle, karyavolli korun ani pustokam chhapun Romi Konknnichim pallam mullam Gõyant ghottmutt zaunchim nant. Fokot sorkari duddvank lall gollovpi sonvstha urtolio. Tia sonvsthanchea kodelancher apli boska sodankall thir urunk kodelam apleach kaim tthoravik mon’xam vangdda vanttun gheunchi chal chalu urtoli. Apnnak dhumpoytoleank ani jhele ghaltoleank mat zago melltolo. Chuk dakoytoleank, suchovnnio kortoleank bhairaunchio ghoddamoddi chaluch astolio. Romi Konknni samballchi, ti fuddem vhorchi zobabdari fokot sonvsthanchi va nemalleanchi nhoy. Ti zobabdari Romi Konknni porjechi. Bhas porjechem bhatt. Mhonntoch porza bhaxechi bhattkarn. Bhas samballchi zobabdari bhattkarachi va bhattkarnichi. Romi Konknnicho fuddar dolleam mukhar dovrun sorkaracho kosloch adar nastanam ami porjen, bhattkar mhonn korunk zai asle mukhel 10 panvdde suchoytam.

Poilo panvddo: Amchea ghorant choddant chodd ulounchi bhas Konknni aschi. Tika poilo ani voilo manacho zago ascho. Az ticho zago Ingez bhaxen apnnaila. Je meren ami ghorant Konknni uloynanv te meren ami ani amchim bhurgim Konknni zaunchim nant. Sindhi uloytat tim Sindhi. Gujorati uloytat tim Gujorati. Konknni uloytat tim Konknni. Konknni hi amchi poili ani niz osmitay ani sonvskrutay hem ami ollkun gheunchi goroz. Gõykarponn fokot amchea vottharachi va rajyachi osmitay. Gõykarponn amchi dusri osmitay. Ti poili osmitay nhoy hem sot ami mandun gheunchem poddtolem.

 

Dusro panvddo: Ghora bhair Konknni mon’xam lagim ani heram lagim ami choddant chodd Konknni ulounchi. Az Konknni soddun her zaitio bhaso amkam Gõyant aikunk melltat. Gõyant zolmun, lhanvhodd zaun, morosor ekuch ek utor Konknni uloynastanam obhimanan Gõyant dis kaddunk zatat. Konknni zor amchea tonddar ghollonam, ti veginch fondant pavtoli ani somptoli. Ami zor Gõyant Konknni uloynanv zalear ani konn uloytolo?  Konknni sompli zalear Gõy urtolem ani Gõykaram urtolim. Punn tem Gõy ani tim Gõykaram vegllinch astolim ani tanchi osmitay vegllich zatoli hacho amkam husko asa?

 

Tisro panvddo: Amchem devosponn, rozar, magnnem, novena, festam, ters, misam, retir, dotorn ani dhormache soglle vidhi Konknnint asche. Zanchi avoybhas Konknni nhoy, tanche pasot vegllim misam ani devosponn her bhasamni asum yeta. Az amchea kazarachim, poilea komunhanvachim, mornnachim, jublevachim ani her misam Inglejint zaunk lagleant. Igorjamni Konknni borobor Inglez bhitor riglia. Igorjek lagun thoddi punn Romi Konknni porje modem azun urlia. Igorjent ani amchea devosponnant Inglez vaddot geli zalear he fuddem Romi Konknni fultoli?

 

Chovto panvddo: Amchim kazaram, dobaje, sonvskrutik, somajik ani her karyavolli Konknnint zaunk zai. Apovnneachim karddam, hat potram (‘hand bills’), man potram (‘citations’), yadostikam (‘mementos’), karyavollichi bhas, songit, gitam, ulovpam, kollovnio, nattkullim, fokanndam adi  Konknnint aschim. Az hio karyavolli choddxio Inglejint zatat. Hem chitr amchean bodlunk zainam?

 

Panchvo panvddo: Amchea ghoramni Konknni pustokam ani ek punn Konknni nemallem ami viktem gheun haddchem ani ghorantleank vachunk lavunchem. Bhurgeank lhan astananch Konknni vachchi ruch xikoyli zalear mat, fuddem tim Konknni vachtolim. Amchea xikpachi, vavrachi, pottachi bhas khoinchi-y asum, punn amchea kallzachi ani dhormachi bhas fokot Konknni aschi poddtoli.

 

Sovo panvddo: Promann Romi Konknni ulounk, vachunk, xikunk ani borounk ami xikchi. Jednam ami ek promann bhas uloytanv, vachtanv, xiktanv ani boroytanv, tednam tie bhaxecher amkam dhoniponn (‘mastery’) mellta. Amchea bhurgeank iskolachea vella bhair Romi Konknni xikounk amkam konn addaytolo? Romi Konknni Gõyant urunk zai, fulunk zai zalear bhurgeank ani tornatteank ami ti xikounchi poddtoli. Israelant Judev lokan, fokot pustokamni ani bhov thoddea zannkarank mat khobor asloli Hibru bhas lokachea tonddar haddli ani az KG te PG meren ani sogllea mollamni ticho vapor korunk suru kelo. Kornattokant Kon’nodd lipient sovi te M.A. meren Konknni xikunk sond melloun diunk thoinchea kaim Kristanv fuddariamni fuddakar ghetlo. Gõyant amkam amchea bhurgeank iskolachea vella bhair Romi Konknni xikounk konnachi porvangi zai? Lamb nodor asolole, Romi Konknni fuddem vhorpi nisvarthi fuddari Gõyant nant. Jezun sonvsarchi soddvonn keli. Romi Konknniche soddvonndar aminch zaum-ya.

 

Satvo panvddo: Bhurgeank, tornatteank bhett vostu ditanam Konknni pustokam, DVD, nemalleanchi vorgonni dium-ya. Haka lagun bhurgeank Konknni vachchi, aikunchi ani Konknni DVD polleunchi sonvoy zatoli. Hache vorvim amchea borovpiank ani kolakarank amcho tenko melltolo.

 

Attvo panvddo: Unchlea panvddeachio Konknni karyavolli, Tiatr, Filmam, ani her monoronjon divpi karyavolli polleunchio ani Konknni kolakaranchi umed ami vaddounchi. Amchea borovpiank ani kolakarank ami man ani tenko dilo nam zalear ani konn ditolo?

 

Novvo panvddo:SMS’, ‘WhatsApp’, ‘Email’, ‘Facebook’, ‘Twitter’, ‘Website’, ‘YouTube’, ‘TV channel’, ‘Google’ ani her prosar madhyomam thaun Romi Konknni posorchi. Him madhyomam bhurgeanchim ani tornatteanchim monam lagim oddtat. Hea madhyomank lagun amchim bhurgim Romi Konknni vaportolim ani fuddem vhortolim.

 

Dhavo panvddo: Amchea ganvamni ani her kodden aschea Romi Konknnichi tollmollin seva korpi sonvsthanche ami vangddi zaum-ya va tanka tenko dium-ya. Hea sonvsthamni tech tech monis aplea podvechea kodelak chittkun ravunk polletanam, tornatteank fuddarponn mellunk ami amcho avaz uttouncho.

 

Gõyant Konknni mhonnlear xikop naslolea sokoilea zatichea lokachi ani Hindvanchi bhas hem chitr azun asa. Hem chitr bodlunk ani Romi Konknnik  manacho zago mellunk hea dha panvddeancher ami khub kam’ korchem poddtolem. Hea dha panvddea vixim mahiti diunchem kam’, Romi Konknni vaportoleam modem zagrutay nirmann korchem mohotvachem kam’ jem hache adim kaim promannan Amcho Avaz satollean suru kelam tem kam’ atam nettan ani thambonastanam fuddem vhorunk asa. Fokot lokak hansounche tiatr, kantaram, mandde ani fokanndam machier haddun promann Romi Konknni voir sorchi nam. Romi Konknnichim pallam mullam ghottmutt zaunk ek boro upay mhonnje amkam 6 te 15 vorsanchea bhurgeam khatir ek rongit akorxit mhoineallem zai. Kon’nodd lipient bhurgeam khatir Kazulo nanvachem Konknni mhoineallem Mongllur diyesez (‘diocese’) pattlea 20 vorsam pasun uzvaddayta. Bhurgeanchem nemallem chhaplolea ani ‘internet’ hea donui madhyomantlean bhurgeank vachunk mellunk zai. Gõychie archdiyesejin hem nemallem choloylem zalear unneant unne 15 hozar vorgonnidar sompeponnim melltit ani amchea bhurgeank Romi Konknni vachchi ruch lagot. Igorjeche fuddari, promann Romi Konknniche rakonndar ani mukheli zaunk zai. Punn osolem mohotvachem ani gorjechem kam’ korchi nodor archdiyeseji lagim asa va nam, hanv nennam. Dekhun ‘Herald Group’ hie sonvsthen ho fuddakar gheuncho ani archdiyesejicho tenko magcho oxem mhaka dista. Hachem karonn mhonnlear, Rajbhaxechi chollvoll choltali tednam ‘Herald’ disallean loka modem khub zagrutay nirmann keloli. Atam tanchench Amcho Avaz satollem cholta. Pattlea 8 mhoineam thaun Amcho Avaz satolleak ek tthoravik nodor, dixa ailia. Hem satollem fokot Romi lipi vaprinam, punn promann Romi Konknni fuddem vhorchi nodor dolleam mukhar dovrun loka modem zagrutay nirmann korta. AA hem satollem atam khorench Romi Konknni fuddem vhorchem ek hotyar zalam. AA cho ho vavr ani tantum yeunchi borpavoll, promann Romi Konknni azun mukhar vhorum di, vachpiank chintunk lavum di, porje modem lokak som’bond zalolea sorv vixoyanchi zagrutay nirmann koum di, promann Romi Konknni vachchi, borounchi ani xikchi novi pillgi toyar korum di, Amcho Avaz satollem, Romi Konknni porjecho khoro avaz zaum di hich mhoji axa, hench mhojem magnnem ani sopon.

 

(Amcha Avaz satolleak chear vorsam bhorlolea vellar 02.03.2017 disa ‘Goa Tiatr Academy’ salant aslolie karyavolli vellar kelolem mukhel ulovp)

Comments

Popular posts from this blog

History of Gangolli church

Konknni Language: features, Myths, Facts, Hurdles, and Challenges by Pratapananda Naik, S.J.

Y Letracho Vapor Kiteak? by Pratapananda Naik, S.J.